Co to jest przemiana materii?

Co to jest przemiana materii?
Każdego dnia, w każdej minucie, a nawet sekundzie w Twoim organizmie zachodzi mnóstwo zmian. Substancje odżywcze, tj. węglowodany ( cukry), tłuszcze i biała, które wprowadzasz do organizmu są rozkładane do związków prostych i wykorzystywane do celów energetycznych, budulcowych,regulatorowych itp. Abyś mógł oddychać, myśleć, aby Twoje serce miało siłę do bicia musisz dostarczać organizmowi energii. Przemiany ” pożywienia” w energię, ich wykorzystanie w organizmie to w wielkim  skrócie przemiana materii, którą dzieli się na podstawową i całkowitą.

Podstawowa przemiana materii

Podstawowa przemiana materii (PPM) to ilość energii, która jest niezbędna do zachodzenia w organizmie podstawowych procesów jak  praca serca, oddychanie, krążenie krwi, napięcie mięśni,wypróżnianie się, budowa komórek i tkanek, praca mózgu itp. Prościej jest to taka ilość energii, liczona w kaloriach, którą możesz zjeść wraz z pożywieniem siedząc i nic nie robiąc, nawet nie myśląc. Nie musisz się bać, ze przytyjesz, gdyż ta ilość kalorii zostanie w całości zużyta właśnie na powyższe procesy.
PPM nie jest wartością stałą dla każdego z nas. Zależy bowiem od masy ciała, płci, wieku. Zwiększa się u dzieci, kobiet ciężarnych i karmiących piersi. Wzrasta również podczas choroby zachodzącej z gorączką, w wielkości 12 % na każdy stopień Celsjusza. Zmniejsza się natomiast podczas niedożywienia i w okresach głodu. To tłumaczy częste sytuacje, kiedy osoba prawie w ogóle nie je a waga wzrasta.

Podstawowa przemiana materii- jak obliczyć?

Jest kilka metod oznaczenia własnego ppm , ja podam (sądzę) ta najprostszą, :
 
PPM = S x P x 24
 
gdzie:
S- powierzchnia skóry [ m2]
P- podstawowa przemiana materii [ kcal/m2 powierzchni skóry/1 godzinę]
 
S=0,0167 x pierwiastek(WH)
 
gdzie:
W- masa ciala [kg]
H- wysokość [cm]
 
Tabela 2. Podstawowa przemiana materii w kcal/m2 powierzchni skóry/ 1 godz.


Całkowita przemiana materii


Całkowita przemiana materii (CPM) to suma całkowitej energii potrzebnej naszemu organizmowi. Zawiera ona w sobie PPM i dodatkowo energię potrzebną do wykonywania codziennych czynności- gotowanie, pranie, chodzenie, jazda na rowerze, czytanie itp. 

Na  CPM największy wpływ ma codzienna aktywność fizyczna, natomiast mniejszy wiek, masa ciała, warunki klimatyczna ( w wyższej temperaturze powietrza do wykonania danej czynności potrzeba nam mniej energii niż w  niskiej).
 
Cpm = ppm + sddzp+ aktywność fizyczna
 
 
Sddzp– swoiste dynamiczne działanie pożywienia, które wynosi 10 % z naszego ppm. Inaczej termogeneza poposilkowa. Jest to okresowy wzrost przemiany materii i zapotrzebowania energetycznego ustroju spowodowany spożywaniem pokarmu, trawieniem, wchłanianiem oraz transportem składników odżywczych. Zakłada się że:
  • spożycie białka powoduje wzrost przemiany materii o 25 %,
  •  tłuszczu o ok. 5-10 %,
  • węglowodanów o ok. 6 %.
Jednakże przyjmuję się, że w mieszanje diecie sddzp wynosi 10 % ppm.
 
Jeśli chodzi o aktywność fizyczną to jest to bardzo trudna sprawa. Do jej oznaczenia stosuje się tzw. współczynniki aktywności, wynoszące:
  • 1,2- siedzący lub leżący tryb życia
  •  1,4-1,5 – dla osób o małej aktywności fizycznej,
  • 1,7- – dla osób o umiarkowanej aktywności fizycznej,
  • 2,0- dla osób o dużej aktywności fizycznej.
 
Całkowite indywidualne zapotrzebowanie na energię oblicza się w następujący sposób:
Cpm= ppm x współczynnik aktywności fizycznej.
 
Bibliografia:
– H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wyd. lekarskie PZWL, wydanie III, W-wa,
-P. Pisulewski, M. Pysz, Żywienie Człowieka, wyd. Akademii Rolniczej w Krakowie, Kraków 2005.

Related Posts

Dlaczego kolejna dieta nie działa?

Dlaczego kolejna dieta nie działa?

Osoby mające doświadczenie w stosowaniu przeróżnych, dziwnych, najczęściej rygorystycznych diet tzw. diet cud pewnie nie raz zastanawiały się “ Dlaczego kolejna dieta nie działa?“. Szczególnie w okresie przedłużającego się oczekiwania na wymarzone efekty, które wciąż nie nadchodziły lub nadeszły, lecz zaraz pojawił się niechciany efekt […]

Dieta wysokobiałkowa

Dieta wysokobiałkowa

Dziś o diecie, ze zwiększoną podażą białek. W ostatnim czasie nagminnie stosowana przez wiele osób, najczęściej w celu szybkiego zmniejszenia masy ciała, chociażby słynna dieta Dunkana. Jednakże trzeba zdawać sobie sprawę, iż  nadmiar białka w diecie przez dłuższy okres czasu może prowadzić do poważnych konsekwencji […]