Co to jest błonnik?

Co to jest błonnik?
Współcześnie ” w pogoni za czasem” coraz częściej sięgamy po wysoko przetworzone, oczyszczone produkty. Jest to duży błąd, gdyż wraz z tą żywnością dostarczamy dużej ilości energii, przy malej wartości odżywczej oraz wartościowego błonnika. Co to jest błonnik i dlaczego jest on tak ważny w codziennej diecie?

 

Co to jest błonnik?

 

Błonnik pokarmowy (włókno pokarmowe) to roślinne wielocukry, które są oporne na działanie  enzymów trawiennych naszego przewodu pokarmowego. Działanie błonnika jest bardzo różnorodne, a do wyzwolenia jego funkcji potrzebna jest woda.
 
Rozróżniamy dwa rodzaje błonnika : rozpuszczalny w wodzie i nierozpuszczalny w wodzie.

 

Błonnik nierozpuszczalny w wodzie

 

 
W skład błonnika nierozpuszczalnego w wodzie wchodzi celuloza, ligniny oraz niektóre hemicelulozy. Pełni on w organizmie następujące funkcje:
  • wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku,
  • pobudza funkcje żucia i wydzielania śliny, która działa ochronnie na nasze zęby,
  • powoduje zwiększenie objętości treści pokarmowej w jelicie cienkim poprzez wiązanie wody,
  • pobudza ukrwienie jelit,
  • wpływa na perystaltykę jelit,
  • chroni nas przed dolegliwościami tj. zaparcia, żylaki odbytu, choroby nowotworowe ( poprzez zwiększenie objętości kału i skracaniu czasu jego przebywania w naszym organizmie,co skutkuje krótszym kontaktem związków o działaniu rakotwórczym z błoną jelita grubego),
  • powoduje zmniejszenie wartości energetycznej posiłku,
  • bardzo szybko daje uczucie sytości.

 

Błonnik nierozpuszczalny występowanie

 

Błonnik rozpuszczalny w wodzie znajduje się w produktach zbożowych z grubego przemiału, głównie w otrębach. Najwięcej wody wiążą otręby pszenne ( 100 g otrąb wiąże 450 g wody)

Błonnik rozpuszczalny w wodzie

 
W skład błonnika rozpuszczalnego w wodzie wchodzą takie substancje jak pektyny,śluzy roślinne, niektóre hemicelulozy, gumy. Pełni on w organizmie następujące funkcje:
  • powoduje wzrost gęstości treści pokarmowej,
  • wychwytuje toksyczne związki tj. toksyny bakteryjne, jony metali ciężkich,
  • zmniejsza stężenie cholesterolu we krwi,
  • zwiększa wydalanie tłuszczów z kałem,
  • prowadzi do opóźnienia  wchłaniania triglicerydów,
  • wpływa na zwolnienie wchłaniania glukozy,
 To właśnie ten błonnik  odpowiada za zapobieganie nadciśnieniu, miażdżycy.
Hipocholesterolemiczne działanie mają nasiona roślin strączkowych, warzywa tj. buraki, dynia, marchew, owoce m.in maliny, gruszki, winogrona, porzeczki oraz płatki owsiane, otręby owsiane, mąka razowa.

 

Błonnik rozpuszczalny w wodzie występowanie

 
Błonnik rozpuszczalny w wodzie występuje w nasionach roślin strączkowych, niektórych owocach i warzywach.
 

Błonnik pokarmowy wady i zalety

 

Oprócz powyższych, błonnik ma również inne zalety, tj.:
  • stanowi podstawę do rozwoju właściwej flory bakteryjnej,
  • Produktem rozkładu błonnika są m.in krótko łańcuchowe kwasy tłuszczowe, które stymulują wchłanianie wody i soli, poprzez co wykazują korzystny wpływ w leczeniu przewlekłej biegunki. Ponadto wpływają na zachowanie dobrej kondycji błony śluzowej jelit, lepsze dotlenienie jelita oraz wytwarzanie śluzu, który chroni i hamuje wchłanianie szkodliwych substancji, które powstają w procesach fermentacyjnych i gnilnych.
 
Niestety błonnik ma również swoje wady, gdyż jego nadmiar :
  • powoduję podrażnienie jelit i biegunkę,
  • ma niekorzystny wpływ na witaminy i składniki mineralne,
  • zmniejsza wchłanianie wapnia, cynku i żelaza, gdyż ściśle wiąże się z kwasem fitynowym,
  • zmniejsza pszyswajanie tłuszczu, a co za tym idzie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach,
 
Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia są następujące: 25-40 g błonnika na dzień!
 
Osobiście staram się aby moja dieta była bogata w błonnik, m. in dzięki niemu czujemy się dobrze. Jednak niech osoby cierpiące na takie choroby jak niedokrwistość, choroby układu krążenia, zapaleniem żołądka, jelit, trzustki, dróg żółciowych pamiętają , że niestety w ich przypadku zbyt duże spożycie błonnika nie jest wskazane .
 
Nie jestem za tym aby zjadać jakieś specjalne preparaty błonnikowe, bo po co jak mamy tak różnorodny wybór warzyw i owoców oraz produktów z pełnego ziarna !